1 Mart 2013 Cuma

OSMANLI DEVLETİ BİR TÜRK DEVLETİ MİDİR?



Batı literatüründe Osmanlı, daima kavmi-etnik yapısıyla, Türklükle ifade edilmiş, ülke daima Turquía, La Turquie, Turkish Empire diye anılagelmiştir. Daha XIII. yüzyılda Marco Polo (1271) Anadolu'dan geçerken memleketi Turquía diye adlandırmıştır. Devlet tipik bir hanedan devletidir, iktidar mutlak biçimde padişahın tekelindedir, ülke onun mülküdür (patrimonial devlet sistemi). Hanedan, her ırktan kulları gulam sistemiyle Osmanlı yapıp devlet idaresinin başına getirmiş, kullara Türk halkı üzerinde imtiyazlı bir sınıf statüsü vermiştir. Sonuçta, Osmanlı devletine, ne kertede Türk devleti denebilir, sorusu ortaya atılmıştır. Öte yandan, tarihçinin gözünde, Avrupalılar nezdinde Osmanlı Devleti bir Türk devletidir, iyisiyle kötüsüyle onun tüm faaliyetleri Türk'e mal edilmiştir. Avrupa'da başlangıçtan beri tarihçiler bu devleti bir Türk devleti saymışlardır. Osmanlılar arasında bu görüş, II. Murad döneminde Timur oğullarının Osmanlı Devleti'ni bağımlı görmelerine karşı Oğuz Kağan ve Türk Kayı boyu geleneğinin benimsenmesinde vurgulanmıştır. Aşıkpaşazade tarihinde kavim olarak Osmanlı için daima Türk adı kullanılmış, Osmanlı başarıları "Türk arkalandı" diye kutlanmıştır. Osmanlı sultanı, Türkmen Karakoyunlu hanedanıyla akrabalığını iftiharla belirtmiştir. Şu da bir gerçektir ki, Fatih'ten önce devlet idaresinin başına veziriazam sıfatıyla hep Türk ulema ailelerinden kimseler gelmiştir. (1)

HALİL İNALCIK

(1) Halil İnalcık, Kuruluş ve İmparatorluk Sürecinde Osmanlı, Timaş Yayınları, İstanbul 2011, s.155-156



Hiç yorum yok:

Yorum Gönder