26 Şubat 2017 Pazar

Yusuf Akçura'nın Kısaca Hayatı ve Eserleri


Yusuf Akçura, 1876 yılında Moskova'nın doğunda yer alan Ulyanovsk kentinde dünyaya gelmiştir. Küçük yaşta babasını kaybeden Akçura, annesi ile beraber İstanbul'a yerleşti. Kuleli Askeri Lisesi'ni bitirdikten sonra Harp Okulu'na kaydoldu. 

Yusuf Akçura'nın görüşlerinin oluşmasında etkilendiği kişi İsmail Gaspıralı'dır. İsmail Gaspıralı, Çarlık Rusya'daki Türklerin birleşmesi idealini benimsemişti ve bu fikir Yusuf Akçura'yı etkilemişti. 

İlk makalesini "Malumat" dergisinde Şehabettin Hazret adı ile yazdı. Harp Okulu'nda öğrenimini sürdürürken Türkçülük hareketine katılması nedeniyle 45 gün hapse mahkum edildi. Erkan-ı Harbiye sınıfına ayrıldıktan birkaç ay sonra ise askerlikten ihraç edilerek Fizan'a sürgün edildi. Sürgün cezası sırasında arkadaşı Ahmet Ferit Bey ile birlikte kaçarak Fransa'ya gitti. 

Paris'te öğrenimine devam eden Akçura, 1903 yılında "Osmanlı Devleti Kurumlarının Tarihi Üstüne Bir Deneme" adlı tezi ile Siyasal Bilgiler Fakültesi'nden mezun oldu. 

1903 yılında Kazan'a gitti. Burada hem öğretmenlik yaptı hem de çeşitli gazetelerde yazılar yazdı. "Kazan Muhbiri" isminde bir gazete çıkardı. Rusya Müslümanları İttifakı'nın kurucuları arasında yer aldı. İkinci Meşrutiyet'in ilan edilmesinin ardından İstanbul'a gitti. 

Türk Derneği'nin ve Türk Ocağı'nın kuruluşunda yer aldı. Rusya'da esir düşen Türkleri kurtarmak için Kızılay temsilcisi olarak Rusya'ya gitti. Daha sonra Milli Mücadele'ye katılmak için Anadolu'ya geçti. 1923 yılında İstanbul Milletvekili olarak seçildi. 1931 yılında Türk Tarih Kurumu'nun kuruluşunda yer aldı ve kurumun başında görev yaptı. 1935 yılında İstanbul'da vefat etti. 

Eserlerinden Bazıları

Üç Tarz-ı Siyaset
Mevkufiyet Hatıraları
Osmanlı Devletinin Dağılma Devri
3 Haziran Vak’a-i Müessifesi
Muasır Avrupa’da Siyasi ve İçtimai Fikirler ve Fikir Cereyanları

21 Şubat 2017 Salı

Adam Smith Kimdir?


Adam Smith, 1723 yılında orta halli bir İskoç ailenin oğlu olarak dünyaya geldi. Küçük yaşlardan itibaren eğitim hayatında önemli başarılar elde etti. Henüz 14 yaşında olmasına karşın Glasgow Üniversitesi'ne girdi. 1740 yılında Snell Exhibition bursunu kazandı ve Oxford'da Balliol Koleji'nde eğitimini sürdürdü. Burada pek göze çarpan bir öğrenci olmadı. Oxford'da din adamı olması bekleniyordu, fakat o farklı bir yol seçecekti. 

1746 yılında İskoçya'ya döndü. Glasgow Üniversitesi'nde mantık kürsüsünde görev aldı. 1759 yılında Glasgow Üniversitesi'nde verdiği konferanslardan derlenen 'Ahlaki Duygular Teorisi' adlı kitabı yayınlandı. Bu kitabın onun geniş çevrelerce tanınmasında önemli bir katkısı olmuştur. Bu kitabında toplumda var olan doğal düzeni formüle etmeyi çabalamıştır. Toplumda doğal bir düzenin olduğunu ve bu doğal düzenin bir denge oluşturduğunu, insanların kendi çıkarları peşinde koşmaya bırakıldıklarında kamu yararına da hizmet edebileceklerini savunmuştur. 

Smith, Buccleuch Dükü'nün oğlunun özel hocalığını yapmak için üniversitedeki görevinden ayrıldı. Özel hocalık görevi sırasında hem önemli bir maddi kazanım elde etti, hem de dünyayı dolaşma imkanı elde etti. 1778 yılında İskoçya Gümrük Müdürü olarak atandı. 

1776 yılında 'Milletletin Zenginliği' adlı kitabını yayınladı. Bu kitabında bir iktisadi büyüme teorisi geliştirmeyi amaçladı. 1790 yılında geçirdiği bir hastalık sonucu hayatını kaybetti. 

Adam Smith'in teorileri: Fiyat teorisi, emek değer teorisi ve rant teorisidir. 

15 Şubat 2017 Çarşamba

Demokrasi Nedir? Demokrasi Hakkında Kısaca Bilgi



Demokrasi kelimesinin kökeni Eski Yunan'a dayanmaktadır. "Demos" Eski Yunan dilinde "halk" anlamına gelmektedir. Aslında Yunanlılar bu kelimeyi daha çok "fakirleri" ve "çoğunlukları" ifade etmek için kullanmışlardır. "Krasi" ise iktidar veya yönetim bilimi anlamına gelmektedir. Nihayetinde demokrasi için şu basit tanımlamayı yapabiliriz: Halk tarafından yönetim.

Amerikan İç Savaşı sırasında Abraham Lincoln tarafından yapılan tanımlama ise oldukça dikkat çekicidir: "Halkın, halk tarafından, halk için yönetimi"

Halkın, kendi kendisini yönettiği ve hayati kararların alınmasında katılımını ifade eden demokrasi, doğrudan ya da temsili bir şekilde uygulanmaktadır. Doğrudan demokrasi, halkın karar verme sürecine doğrudan ve aracısız olarak katılımını ifade eder. Eski Yunan'daki kitle toplantıları ve günümüzde yaygın olarak yapılan referandumlar doğrudan demokrasinin örneğidir. Temsili demokrasi, demokrasinin sınırlı bir şekilde uygulanmasıdır. Burada halkın yönetime katılımı belirli sürelerde verdikleri oy aracılığıyla sağlanmaktadır.

Demokrasi Modelleri

Klasik Demokrasi: Halkın doğrudan yönetime katıldığı sistemdir. Örneğin; Eski Yunan'da yapılan toplantılar.

Koruyucu Demokrasi: Demokrasinin sınırlı ve dolaylı bir şeklidir. Bireysel özgürlüğe önem veren erken dönem liberal düşünürler tarafından savunulmuştur. 

Gelişmeci Demokrasi: Bireyin ve toplumun gelişimine odaklanmıştır.

Halk Demokrasisi: Bu model ortodoks komünist rejimlerden gelmektedir. Siyasi eşitliğin yanı sıra sosyal demokrasinin de (zenginliğe ortaklaşa sahip olma) sağlanması gerektiğini vurgularlar. 

10 Şubat 2017 Cuma

Bağımsız Devletler Topluluğu - Kuruluş Amacı, Üye Ülkeler



Sovyetler Birliği'nin 1991 yılında dağılmasından sonra pek çok alanda birlik kurumlarının paylaşılması üzerinde bir anlaşma yapılana kadar bunların ortak yürütülmesi gerekiyordu. Bu amaçla Rusya Federasyonu, Ukrayna ve Beyaz Rusya Minsk'te imzaladıkları anlaşma ile Bağımsız Devletler Topluluğu'nu kurmuşlardır. Örgütün merkezi olarak da Minsk belirlenmiştir. 

Bu anlaşma ile tüm imzacı devletlerin vatandaşlarına ayrım gözetilmeksizin eşit muamele sözü veriliyor, ayrıca taraflar birbirlerinin toprak bütünlüklerine saygı göstereceklerini ilan ediyorlardı. 

21 Aralık 1991'de ilan edilen Alma Ata Deklarasyonu ile Azerbaycan, Ermenistan, Kazakistan, Kırgızistan, Moldova, Türkmenistan, Tacikistan ve Özbekistan topluluğa katıldı. Böylece Sovyetler Birliği'ne de resmi olarak son verildi. Gürcistan 1993 yılında topluluğa girdi. Fakat 2008 yılında Rusya ile yaşanan savaşın ardından topluluktan ayrıldı. 2005 yılında da Türkmenistan topluluktan ayrıldı. Ukrayna ise 2014 yılında Rusya'nın Kırım'ı ilhak etmesine tepki olarak topluluktan ayrıldığını ilan etti. 

Bağımsız Devletler Topluluğu'nun başlıca organları şunlardır: Devlet Başkanları Konseyi, Hükümet Başkanları Konseyi, Dışişleri Bakanları Konseyi, Savunma Bakanları Konseyi, Koordinasyon Komitesi, Ekonomik Sorunlar Mahkemesi, Devletler arası Banka, Sekretarya.

Rusya'nın topluluk içerisindeki ağırlığı oldukça belirgindir. 2017 yılına kadar görev yapan 6 sekreterden 4'ü Rusya'dan seçilmiştir. 

Yararlanılan Kaynak

Mehmet Hasgüler, Mehmet B. Uludağ, Uluslararası Örgütler, Alfa Yayınları, 2014